Ang Variationist Theory ay isang teorya sa larangan ng lingguwistika na nakatuon sa pag-aaral ng mga baryasyon o pagkakaiba-iba sa paggamit ng wika sa iba't ibang tao, lugar, o grupo. Layunin nitong tuklasin kung paano nagbabago ang anyo ng wika depende sa mga salik tulad ng edad, kasarian, edukasyon, heograpiya, at kontekstong panlipunan.
Sa madaling salita, sinisiyasat ng Variationist Theory kung paano iba’t iba ang paraan ng pagsasalita o paggamit ng salita ng isang tao kumpara sa iba, at kung bakit nangyayari ang mga pagkakaibang ito.
Halimbawa, maaaring pag-aralan ng teoryang ito kung paano gumagamit ng partikular na mga salita o paraan ng pagbigkas ang mga kabataan kumpara sa matatanda, o ang pagkakaiba ng wika sa isang lugar sa Pilipinas kumpara sa ibang mga lugar.
Sa mga hakbang:
- Pagkilala sa mga baryasyon: Tinutukoy ang mga pagkakaiba sa paggamit ng wika, tulad ng iba't ibang pagbigkas, estruktura, o bokabularyo.
- Pagsusuri ng mga salik: Inaalam kung anu-ano ang mga dahilan sa likod ng mga baryasyong ito (edad, kasarian, lokasyon, klase sa lipunan, atbp.).
- Pag-aanalisa ng datos: Gumagamit ng mga estadistikal na pamamaraan upang mapatibay ang mga obserbasyon.
- Pagsasagawa ng konklusyon: Nagbibigay ng paliwanag kung paano at bakit nagkakaroon ng pagbabago-baryasyon sa wika.
Sa kabuuan, mahalaga ang Variationist Theory sa pag-unawa sa dinamika ng wika sa lipunan at kung paano ito patuloy na nagbabago sa pagdaan ng panahon.