Instruksies
Lees elke vraag noukeurig deur en beantwoord dit na die beste van jou vermoë. Gebruik die inligting wat jy in die klas geleer het om jou te help. Toon alle berekeninge waar nodig.
Afdeling 1: Pas die Begrip by die Beskrywing
Pas die term in Kolom A by die korrekte beskrywing in Kolom B. Skryf slegs die letter (A-F) langs die nommer (1-6) neer.
|
Kolom A: Term 1. Spanning 2. Stroom 3. Weerstand 4. Geleier 5. Isolator 6. Stroombaan |
Kolom B: Beskrywing A. 'n Materiaal wat die vloei van elektrisiteit teenstaan. B. Die tempo waarteen elektriese lading vloei. C. 'n Materiaal wat toelaat dat elektrisiteit maklik daardeur vloei. D. Die teenstand teen die vloei van elektriese stroom. E. 'n Geslote pad wat die vloei van elektrisiteit moontlik maak. F. Die potensiële verskil of "krag" wat die elektriese lading stoot. |
Afdeling 2: Stroombane
Bestudeer die beskrywings van die twee stroombane hieronder en beantwoord die vrae wat volg.
Stroombaan 1: 'n Battery is gekoppel aan twee gloeilampe. Die elektrisiteit vloei eers deur die eerste gloeilamp en dan deur die tweede gloeilamp voordat dit na die battery terugkeer. Daar is slegs een pad vir die stroom om te vloei.
- Wat noem ons hierdie tipe stroombaan?
- Wat sal met die tweede gloeilamp gebeur as die eerste gloeilamp se filament breek (uitbrand)? Verduidelik jou antwoord.
Stroombaan 2: 'n Battery is gekoppel aan twee gloeilampe. Die stroombaan verdeel in twee aparte paaie. Een pad gaan deur die eerste gloeilamp en die ander pad gaan deur die tweede gloeilamp. Die paaie kom weer bymekaar voordat die stroom na die battery terugkeer.
- Wat noem ons hierdie tipe stroombaan?
- Wat sal met die tweede gloeilamp gebeur as die eerste gloeilamp se filament breek (uitbrand)? Verduidelik jou antwoord.
Afdeling 3: Ohm se Wet
Ohm se Wet beskryf die verhouding tussen spanning (V), stroom (I) en weerstand (R). Die formule is: V = I × R.
Beantwoord die volgende vrae. Toon jou formule, substitusie en die finale antwoord met die korrekte eenheid.
- 'n Stroom van 3 A vloei deur 'n verwarmer-element met 'n weerstand van 80 Ω. Bereken die spanning oor die element.
- 'n Toestel met 'n weerstand van 15 Ω is aan 'n 9 V-battery gekoppel. Bereken die stroom wat deur die toestel vloei.
- 'n Spanning van 12 V veroorsaak 'n stroom van 0.5 A deur 'n komponent. Wat is die weerstand van die komponent?
Afdeling 4: Toepassing in die Regte Wêreld
Beantwoord die volgende vraag met 'n volledige sin of twee.
Hoekom word die drade wat elektrisiteit na jou huis toe bring, met plastiek of rubber bedek?
Antwoordstel
Afdeling 1: Pas die Begrip by die Beskrywing
- F
- B
- D
- C
- A
- E
Afdeling 2: Stroombane
- Reeksstroombaan (of Seriestroombaan).
- Die tweede gloeilamp sal ook doodgaan/nie skyn nie. In 'n reeksstroombaan is daar net een pad vir die stroom. As die eerste gloeilamp breek, word die stroombaan onderbreek en kan die stroom nie die tweede gloeilamp bereik nie.
- Parallelle stroombaan.
- Die tweede gloeilamp sal aanhou skyn. In 'n parallelle stroombaan het die elektrisiteit steeds 'n volledige, aparte pad om deur die tweede gloeilamp te vloei, selfs al is die pad deur die eerste gloeilamp gebreek.
Afdeling 3: Ohm se Wet
-
V = I × R
V = 3 A × 80 Ω
V = 240 V -
I = V / R
I = 9 V / 15 Ω
I = 0.6 A -
R = V / I
R = 12 V / 0.5 A
R = 24 Ω
Afdeling 4: Toepassing in die Regte Wêreld
Plastiek en rubber is goeie elektriese isolators. Die drade word daarmee bedek om te verhoed dat mense per ongeluk aan die metaaldraad raak en 'n elektriese skok kry, en ook om kortsluitings te voorkom as drade aan mekaar sou raak.